Dendrologische informatie
Nationaal Lindearboretum te Winterswijk
Linde (Tilia)
Historie
De linde werd vroeger veel aangeplant op dorpspleinen en op andere
markante
plaatsen. Ze fungeerde vaak als gerechtsboom of als herdenkingsboom.
Bij boerderijen en op binnenplaatsen werden de linden vaak tot
leilinden of knotlindengesnoeid.
Algemeen
De linde heeft als verspreidingsgebied het Noordelijk Halfrond en
komt in het
grootste deel van Europa voor. Ook in Amerika en Azië komt de linde
van nature
voor tot Centraal-Mexico en het noorden van Indochina.
Europese soorten zijn: Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia
tomentosa en de hybride van Tilia cordata en Tilia platyphyllos,
namenlijk de Tilia x europaea.
Vooral in de Achterhoek zijn in het verleden verscheidene wegen in
het landschap
beplant met de Hollandse linde (Tilia x europaea). Gebruikt werden
vooral Tilia
europaea ' Koningslinde'en Tilia europaea 'Zwarte Linde'.
Doel van het Nationaal Lindearboretum
Zoveel mogelijk, in Nederland winterharde, linden verzamelen en op
een juiste
manier beheren voor wetenschappelijke doeleinden en voor de
praktijk.
Kenmerken van de linde
Alle lindesoorten zijn bomen en enkele soorten kunnen wel 40m. hoog
worden.
Linden kunnen zeer oud worden vooral vanwege het grote
regeneratievermogen.
De linde is een bladverliezende boom met op jonge leeftijd een vrij
gladde stam. Op latere leeftijd kan de stam bij verschillende
soorten diep gegroefd zijn of zelfs scheuren. De vrij grote
winterknoppen varieren van groen tot rood, afhankelijk van de soort
en cultivar. De linde heeft een verspreide bladstand. Het blad is
enkelvoudig en heeft meestal een spitse top. De bladrand is
gaafrandig of getand en de bladvoet hartvormig tot vlak of zelfs
scheef. De onderzijde van het blad is kaal of bezet met haren of
sterharen, vaak in de vorm van okselbaarden. De steunblaadjes aan de
bladeren worden over het algemeen vrij snel afgeworpen. De
bloeiwijze is lang gesteeld en meestal hangend. Met deze steel is
voor een meer of minder groot deel een schutblad , de spatha,
vergroeid. Het aantal gelig/witte bloemen per bloeiwijze varieert
van drie tot meer dan honderd. De bloemen hebben vijf kelk- en vijf
kroonbladeren. De bloemen hebben veel nectar en geuren goed. Het
vruchtbeginsel is bovenstandig en de vrucht is een niet
openspringende noot met meestal een zaad. Doordat de verschillen in
morfologische kenmerken zeer gering zijn, is het niet altijd
gemakkelijk om de linden van elkaar te onderscheiden.
Sortiment
De belangrijkste, in Nederland geteelde Tilia-soorten zijn:
Tilia americana (Amerikaanse linde)
Tilia cordata (kleinbladige Winterlinde)
Tilia euchlora (Krimlinde)
Tilia europaea (x) (Hollandse linde)
Tilia platyphyllos (zomer- of grootbladige linde)
Tilia tomentosa (zilverlinde)
Elke soort heeft cultivars. Tilia cordata 'Roeivo' is bijvoorbeeld
een cultivar van Tilia
cordata.
In het Nationaal Lindearboretum zijn zo veel mogelijk alle cultivars
van een soort bij
elkaar geplant om een overzichtelijk geheel te krijgen. Op deze
manier zijn er verschillende groepen op dit arboretum gevormd die
gescheiden van elkaar staan.
Bij elke groep staat een informatiebordje met specifieke kenmerken
van die groep.
Van elke soort, cultivar of selectie staan een tot vijf bomen bij
elkaar in een groepje.
Bij een boom uit een groep staat de wetenschappelijke naam op een
naamplaatje.
In het lindearboretum arboretum staan ruim 120 verschillende taxa.
Gebruik van de collectie
De collectie wordt gebruikt als genenbank voor wetenschappelijk
onderzoek en voor
het gebruikswaardeonderzoek voor de praktijk.
Collectiehouder
De Stichting Lindenarboretum Winterswijk is de collectiehouder voor
de linde in
Nederland. In 2001 is het boek 'Nederlandse Planten Collecties'
verschenen.
Hierin staat ook dit arboretum beschreven en wordt de collectie
opgesomd.
Het boek is geschreven door Hanneke van Dijk en Wim Snoeijer.
Snoei- en leivormen
In het arboretum is de linde ook als cultuurdrager aanwezig
Bomen zijn gesnoeid in de vorm van:
-
een boog (berceau)
-
daklinden
-
pyramiden (nog niet aanwezig)
-
etage linden (nog niet aanwezig)
-
haaglinden